Reklam
Anasayfa İncelemeler 1/35 Trumpeter Russia SAM-6 Antiaircraft Missile
1/35 Trumpeter Russia SAM-6 Antiaircraft Missile
Emre EFLİ tarafından yazıldı.   

Tarihçe:
Tarihçeye giriş yapmadan önce biraz düzeltme yapmakta fayda var. Trumpeter Çinlileri araca kısaca "Russia SAM-6 Uçaksavar Füzesi" deyip geçmiş. İşin aslı, kiti verilen araç aslen paletli bir şasiye fırlatıcı oturtmak suretiyle meydana getirilen ve TEL (Transporter Erect Launcher - Dikilebilir Fırlatıcı Taşıyıcısı) olarak adlandırılan bir silah platformu üstüne yüklenmiş SA-6 füzelerinden oluşan bir sistem.

1960' lı yıllarda Sovyetler Birliği kara kuvvetlerini hava saldırılarından korumak için çeşitli yöntemler ve birleşik sistemler üzerinde çalışıyordu. Bu yöntemlerden biri de yerden-karaya füzeler kullanmak ve hareketli birlikleri etkin şekilde koruyabilmek için bu füze sistemlerini paletli araçlarla bütünleştirmekti. SA ismi verilen uçaksavar füzeleri kullanan bu sistemler, paletli araçlar üstüne kurulu füze fırlatıcıları, onlara eşlik eden hareketli bir radar aracı ve yedek füzeleri taşıyan destek araçlarından oluşuyordu. SA-6, SA-4 sisteminin birçok öğesi kullanarak geliştirmişti. Bununla beraber, uzun menzilli ve yüksek irtifadaki hedefleri vurmak için tasarlanan SA-4' ün aksine, SA-6 orta menzilde ve ara irtifada uçan hedefleri vurmayı amaçlıyordu.

SA-6' nın bütünleştirildiği sistem "2K12 Küp" kod adını almıştı. Her bataryanın 4 adet 3 füze taşıyabilen paletli araç, her biri 3 yedek füze taşımak için kullanılacak 4 kamyon, yükleme amaçlı bir vinç ve füzelerin hedefle buluşmasını sağlayacak "1S91 Straight Flush" paletli radar taşıyıcısından oluşacağı öngörülmüştü.

SA-6' nın üretimi 1967 yılında başladı. Kullanılan ilk füzeler 5.7 metre uzunluğa, 0,33 metre çapa ve 56 kilogramlık patlayıcı savaş başlığı dahil olmak üzere yaklaşık 600 kg ağırlığa sahiptir. Füzeler geliştirildikçe ağırlıkları ve ebatlarında artışlar olmuştur. Sistem ilk başlarda 6-12 km arası etkiliyken, füzelerde yapılan geliştirmeler sonrası etkili menzili 4-25 km arasına çıkmıştır. Geliştirilen silah sistemi, 2K12 veya 2K12E "Kare" koduyla 25' ten fazla ülkeye satılmıştır. 1S91 radarı sayesinde 100 metreye kadar hedeflere kilitlenilebilir veya optik sistem sayesinde 80 metreye kadar alçak irtifadaki hedeflere atış yapılabilir. Azami hedef yüksekliği 11.000 metredir. Atış yapmayı durduran bir batarya 15 dakika içinde yeni bir noktaya mevzilenebilir. Manuel vinç yardımıyla da her aracın tekrar yüklenmesi 10 dakika kadar sürmektedir.

İlk sıcak çatışmasını 1973 Yom Kippur savaşında yaşayan SA-6, Mısırlılar tarafından etkinlikle kullanılmış ve kesin hava üstünlüğüne sahip olduklarını düşünen İsrailliler için büyük bir şok olmuştur. Bunda çevik ve hızlı olan SA-6' nın İsrail uçaklarını kolay yakalayabilmesinin ve İsrail uçaklarındaki uyarı sistemlerinin SA-6 ile birlikte kullanılan radarları tanımamasının payı büyüktür. Mısır kaynaklarına göre 64 adet İsrail uçağı Yom Kippur sırasında SA-6 tarafından düşürülmüştür. İsrailli pilotlar, SA-6'ya fırlatıcı sistemin görünüşü sebebiyle "Ölümün Üç Parmağı" ismini vermiştir.

Daha yakın zamanlarda da Bosna-Hersek savaşı sırasında, Sırplar tarafından güncellenerek kullanılan SA-6 sistemi, Boşnak ve Hırvat hava araçlarının yanı sıra 1995 yılında Scott O' Grady' nin F-16'sını da düşürmüştür.

Trumpeter SA-6 kiti:
Trumpeter'ın SA-6 kiti, Trumpeter' ın ikinci nesil kırmızı çerçeveli üstten açılan kutularında geliyor. Kutu kapağında göz alıcı bir çizim var, hareket halinde bir SA-6'yı izleyen bir 1S91 ve BMP resmedilmiş. Belki bu Trumpeter' ın 1S91' i radar aracını çıkartacağının göstergesidir, kim bilir? Şasinin aynı olduğunu düşünürsek bir tek radarı vererek bunu yapması gayet mümkün görünüyor.



Kutuyu açmaya yeltendiğinizde ilk savunmayla karşılaşıyorsunuz. Zira kutunun kapağı alt tarafa sıkıca oturacak şekilde yapılmış. Tutup salladığınızda bile alt tarafı kolay kolay bırakmıyor, açmak için uğraşmanız gerekiyor. Başta "Yahu açıl, hüeeeyt" tepkisi verseniz de, kitin korunması açısından büyük bir artı diyebiliriz. Böylece kutunun kenarından köşesinden parçalar tüymediği takdirde (ki pek kolay görünmüyor), parça kaybı, kutunun kazara takla atıp yere düşüp saçılması gibi felaket senaryolarına karşı içiniz rahat. Görünüşü kadar işlevi de olan bir kapak. Trumpeter�a artı puanları veriyoruz.

Kutuyu açtığımızda 2. kat korumayla karşılaşıyoruz. Trumpeter, ilk nesil AFV kitlerine göre rakiplerinden de dersler çıkartarak çok özenli çalışmış. Gövdenin altı ve üstü ayrı bir bölmeye konulmuş. Kutunun içindeki diğer her şey özenli naylon torbalarda, genelde çerçeveler ayrı ayrı torbalanmış. Böylelikle parça kaybının önüne geçildiği gibi, çerçevelerin birbirine geçip parçaları eğip bükmesi veya kırması gibi durumlar da engellenmiş oluyor. Asit indirme (Photoetch) parçalar ile plastik hortum, yay gibi ıvır zıvırlar da ayrı ayrı torbalarında geliyor. Bundan iyisi Şam' da kayısı diyerek, Trumpeter' ın modelcilerin kalbine oynadığı gözlemini yapıyoruz. Resimdeki itinalı ve insanın içinde sıcak hisler uyandıran kutu içeriğine dikkat çekiyorum .

Yine de hemen heyecana kapılmamalı. Trumpeter' ın bu kiti piyasadaki muadillerine göre epey ucuz. Köşede bizi bekleyen tehlikeler olabilir. Bu düşünceyle, kutuyu eşeleyip bakmaya başlıyoruz:

İlk olarak bölmesinden gövdenin altı ve üstünü alıyoruz. Bu hallerinde bile birbirlerine oturuyor gibiler. Birleşme yerleri büyük bir sürpriz yapmazsa genel anlamda rahat oturacak bir yapısı var gibi. Üstündeki birçok panel ayrı verilmiş, "süper detaylandırma" faaliyeti yapmaya müsait olabilir. Yine de piyasada bununla ilgili detay setleri gördüğümü hatırlamıyorum. Gövde yüzeylerinde ilk bakışta çöküntü, yamulma, feleğin sillesi gibi deformasyonlar yok. Bazı yerlerde çok çok hafif çapak görünse de, Trumpeter' ın eski kitlerine göre hiçbir şey yok denebilir. Çok güzel, çok şey vaat ediyor.

Plana baktığımızda da eskiye göre daha özenli bir çalışma görmek mümkün. Parçaların gideceği yerler çok daha temiz görünüyor ve plan kitapçık şeklinde verilmiş. Bazı adımlarda kalabalık yaşanıp ilk bakışta oklar birbirine girse de biraz dikkatli bakıp inceleyince işin içinden çıkmak mümkün. Tabii, Çinli ağabeylerin İngilizcesi yetmemiş olacak ki, İngilizce olan her bilgide bir korsanlık var. Örnek olarak "Launch Pad" (fırlatma rampası) olması gereken yere "Lunch Pad" (Öğle Yemeği Altlığı) yazmaları, hataların en basiti. Cümle falan kurduklarında neler olmuş, nasıl kelimeler uçuşmuş, ne trajediler yaşanmış hayal gücünüze bırakıyorum. Yine de bence nispeten daha önemli "2 adet yap", "Tahta rengine boya" gibi uyarılar hala anlaşılır durumda. Bu bakımdan hala gayet iyi ve yeterli bir plan var elimizde.

Boyama şeması için aynı yeterlilikte olduğunu söylemek ne yazık ki mümkün değil . Kitle beraber dört ülkeye � Polonya, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Rusya- ait çıkartmalar geliyor ve bunların kalitesi gayet iyi görünüyor. Fakat büyük marifetmiş gibi verilen renkli boyama şemasının bir tarafında sadece düz yeşil Doğu Alman aracı resmedilmişken, diğer tarafından aslında çok ilginç olabilecek boya şekilleri Çekoslovak sağ taraftan ve Polonya sol taraftan olmak üzere sadece tek yönden gösterilmiş. Yani "Bak buna benzer bir şey işte, şair burada bayrağa mı sesleniyor?" yaklaşımı söz konusu. Kitle birlikte kullanılacak araç numaraları ve Rus çıkartmalarıyla ilgili bir bilgi verilmediği gibi, normalde füzelerin üstünde bulunan uyarılar ve birlik işaretleri gibi diğer tanımlayıcı hiçbir işaret de ne yazık ki yok. Modelciye Çek veya Polonya aracı için fırıl fırıl referans kaynağı aramak ve söylenmek kalıyor. Trumpeter bayrağa seslenmiş kısaca. Çinliler sürprizi buraya saklamış anlaşılan.

Kitle gelen çerçevelerin arasına dalmadan önce, verilen eklere bir göz atalım. Trumpeter "Alın bizden size güzellik" diyerek bir adet asit indirme çerçevesinin yanı sıra füze rampası ve bağlantılarda kullanılacak metal yay, plastik hortum vs gibi zozikleri de iki ayrı torbada vermiş. Asit indirme çerçevede Rus araçlarında taşınan testere, motor ızgarası ve ufak kulplar yer alıyor. Çok kapsamlı ve çok sayıda asit indirme parça çıkmamasına rağmen, kitin fiyatı düşünüldüğünde yapılan güzellik büyük bir artı.

Gelelim plastik parçaların olduğu çerçevelere. Kitin asıl olayına. İkinci tespit edilen korsanlık da burada yer almakta. Kutu kapağında "292 parça, asit indirme çerçevesi ve ek parçalar" şeklinde bir ibare yer alıyor. Fakat Çinliler bu 292 rakamını neye göre belirlemişler anlayamadım. Başka bir incelemede de kutuda 321 plastik parça olduğu belirtilmiş. Fakat sizin için üşenmedim oturup üç kere baştan saydım, kutuda gövdenin alt ve üstü dahil edildiğinde tam 349 adet plastik parça var! Bu sayı sizi korkutmasın, bunlardan 66 tanesi paletleri oluşturuyor, açılır kapanır parçalar ve ek panellerin hep ayrı ayrı verildiğini düşünürsek, parça sayısında suni bir artış olmuş. Parçalar 9 adet çerçevede geliyor ve açık gri plastiğe basılmış. İlk bakışta bazı parçalarda çok hafif çapaklar ve kalıp izleri görünse de, kitin genelinde detay seviyesi oldukça iyi ve parçalar kalıp veya itici izsiz, tertemiz. Modelci kişinin içini kıpır kıpır ettiriyor.

Çerçevelere yakından bakalım:
A Çerçevesi: 3 adet A çerçevesi bulunuyor. SA-6'yı asıl oluşturan füzelerin gövde ve kanatlarıyla, yürür aksamın parçaları ve tekerler bu çerçevelerde bulunuyor. Aynı şaside Shilka, 1S91 gibi renkli birçok araç daha bulunduğu düşünülürse, Trumpeter' ın neden füzelerle tekerleri aynı çerçeveye koyduğunu sormadan yapamıyor insan. Her A çerçevesi 40 parçadan oluşuyor ve toplamda 120 parçalık grupla kitin en kalabalık çerçeve ailesi.

B Çerçevesi: 2 adet bulunan B çerçevesi, kitin nispeten ufak parçalarını içeriyor, cer dişlileri, füze rampasının korkulukları, farlar, kancalar, vb. ıvır zıvırı burada bulmak mümkün. B çerçevesi 37 parçadan oluşuyor, 2 çerçevede toplamda 74 parça ile kutunun ikinci büyük çerçeve ailesi denebilir.



C Çerçevesi: C çerçevesi kitin yalnız savaşçılarından ve sadece 1 adet. Ama yüzölçümü olarak en geniş alana yaygın, genelde gövde elemanlarını ve en büyük parçaları içeriyor. Kendi başına 63 parça ile "Buradayım" diye bangır bangır bağırıyor.



D Çerçevesi: Kitin diğer yalnız savaşçısı D çerçevesi, taret ve bir kısım gövde elemanlarını içeriyor ve sadece 24 parçadan oluşuyor. Yalnız, taretin asıl parçası acayip bir şekilde bir uçtan tutturulduğu için kaybolmasını engellemek için bir an önce kesip ayırmakta fayda var. Sakata gelebilir.


E Çerçevesi: 2 adet verilmiş E çerçevesi, kitin paletlerini içeriyor. Her bir çerçeve 33 parça içeriyor, paletler yabancıların "Link & Length" dediği tipte, yani alt ve üstlerde uzun parçalar ve cer dişlisini dönmek için verilmiş baklalardan oluşuyor. Detay seviyesi olarak gayet yeterli görünüyorlar, özellikle eski Doğu Bloku ülkelerinin kitlerindeki şekilsiz tuhaf paletler gibi değiller. Trumpeter' ın KV serisi kitlerinde sıkıntı yaratan tipte bir kalıp itici çıkıntısı da bulunmuyor. Ancak her paletin tam ortasında bir enjeksiyon itici deliği var. Tembel modelciler bunu olduğu gibi bırakıp görünmeyeceğini umabilir ve delikler paletin dişlerinin tam arasında kaldığı için bu umut doğru çıkabilir. Bu noktaya takılacak modelcilerinse biraz uğraşla bunu düzeltmesi gerekiyor. Palet familyası da 66 parçalık bir yer işgal ediyor.

E çerçeve grubu kitteki son grup. Buradan yola çıkarak, ufak bir matematik işlemi yaparsak:

Kitteki plastik parça sayısı: A çerçeveleri + B Çerçeveleri+ C Çerçevesi+D Çerçevesi+E Çerçeveleri + 2 adet gövde parçası = 3(40) + 2(37) + 63 + 24 + 66 + 2 = 349. Yaptığımız kontrolde Trumpeter' ın saçmaladığı ve plastik parça sayısını 57 parça kadar az bir sayıyla(!) ıskaladığı ortaya çıkıyor.

Belirtmekte fayda görüyorum, her çerçeve için geçerli olan modelci dostu bir özellik Trumpeter tarafından sevgiyle eklenmiş. Her çerçevede parçalar 1' den başlayarak sırayla dizilmiş. İki saat "Ya şu cücük 43 numaralı parça nerede?" diye çerçeveyi taramanız veya çerçeve planına bakmanız gerekmiyor, 43 numara 42 ve 44' ün arasında olması gereken yerde!

Sayısal meseleleri de arkada bıraktıktan sonra kiti kısaca tekrar gözden geçirelim:

Artıları:
+ Açık gri, kaliteli plastiğe basılmış, enjeksiyon itici deliğiyle uğraştırmayacak detaylı parçalar
+ Uygun fiyat
+ Asit indirme (Photo-etch) parçalar
+ Füze rampasını hareketli yapabilme imkanı
+ Detaylı parçalı-baklalı (link & length) tipte paletler
+ Düzgün yapım kılavuzu, çerçevelerinde numara sırasına göre dizilmiş parçalar
+ Detaylandırmaya imkan verecek, ayrı verilmiş kapaklar, paneller, vs...

Eksileri:
- Renkli kuşe kağıtta boyama planı verilirken, hiç detaya girilmemesi, farkı boyama şekillerinin sadece sağdan ve soldan görünmesi, Çek ve Polonya yapmak isteyecek modelciye dert çektirilmesi
- Kitle birlikte verilen çıkartmaların nasıl kullanılabileceğine dair açıklama yapılmaması, servis ve birlik işaretlerinin eksikliği
- Yapım kılavuzuna yakışmayan İngilizce yetersizliği
- Vinil palet sevenler için bu tipte palet dahil edilmemesi

YORUM:
Trumpeter' ın 1/35 ölçekli SAM-6 kitini, Varşova paktı araçlarına veya uçak savarlara merakı olan, üstündeki büyük füzeleriyle dikkat çekici ve kolay yapılabilecek bir maket arayan modelcilerin yanı sıra, uygun fiyatı ve bu fiyata getirisiyle hemen herkese uygun. Şiddetle tavsiye edilir, modelcinizden ısrarla isteyiniz.

 

 
 
Valid XHTML 1.0 Transitional